Średniowiecze. 7 Rozdział. Kazimierz I Odnowiciel (1034-1058)

 

ŚREDNIOWIECZE. 7 ROZDZIAŁ. KAZIMIERZ I ODNOWICIEL (1034-1058)
1. Do jakiego okresu w historii „przeniesiemy się”?	W tym rozdziale opowiemy sobie historię, która wydarzyła się w XI wieku naszej ery. Na dobry początek proponuję podkład muzyczny J 2	1
I. ŚMIERĆ MIESZKA II I BEZKRÓLEWIE
2. W którym roku zmarł Mieszko II - trzeci władca Polski?	W poprzednim rozdziale wspominaliśmy, że władzę w Polsce dzierżył Mieszko II Lambert. W 1034 r. zmarł, podobno z przyczyn naturalnych.	3
3. Czy Mieszko II Lambert miał męskich potomków?	Mieszko II miał jednego syna - Kazimierza I Odnowiciela. Warto dodać, że Lambert był jednokrotnie żonaty z pewną niemiecką księżniczką Rychezą i miał jeszcze 2 córki.	4
4. Kto mógł objąć władzę po śmierci Mieszka II?	Po śmierci Mieszka II, zgodnie z zasadą dziedziczenia tronu, prawowitym jego następcą był jedyny syn Kazimierz. Jak się jednak okazało nie został dopuszczony do władzy, co więcej musiał uciekać z Polski. Wraz ze swoją matką Rychezą skrył się w Niemczech.	5
5. Dlaczego Kazimierz I musiał uciekać z Polski?	Sytuacja w Polsce była trudna: 1)    Po pierwsze społeczeństwo buntowało się przeciwko nakładanym podatkom, ustanawianym zapewne z powodu licznych, kosztownych wojen; 2)    Po drugie przeciwstawiało się przymusowej chrystianizacji. Jak wspomniano w rozdziale 3, Polska przyjęła chrzest w 966 r., jednak nie od razu społeczeństwo godziło się na przyjęcie nowej religii. Dochodziło nawet do morderstw duchownych i wielu wracało do wiary pogańskiej, czyli niechrześcijańskiej. Była to tzw. reakcja pogańska. Kazimierz I nie był wstanie przeciwstawić się tym rozruchom społecznym i musiał uciekać z kraju. W Polsce zapanowały chaos i bezkrólewie…	6
6. Kto objął władzę w Polsce po ucieczce Kazimierza I?	W okresie bezkrólewia władzę przejmowali samozwańcy. Jeden z nich Miecław, dawny urzędnik Mieszka II, utworzył nawet własne księstwo na Mazowszu. Na Pomorzu Gdańskim władzę przejął miejscowy ród.	7
II. NAJAZD CZECH
7. W którym roku Polska została zaatakowana przez Czechy?	W roku 1038 na Polskę spadło kolejne nieszczęście. Na osłabione państwo napadł Brzetysław I – władca Czech.	8
8. Jakie straty dla Polski przyjął najazd Czech?	-       Wojska Brzetysława I nie napotkały oporu na terenie naszych ziem i dotarły aż do Wielkopolski. Zostały tam zniszczone najważniejsze grody, łącznie ze stolicą Gnieznem. -       Szczególnie dotkliwą stratą była kradzież relikwii św. Wojciecha, które następnie wywieziono do Czech. -       Uprowadzono również wielu polskich jeńców. -       Kolejną stratą było zagarnięcie przez Brzetysława, podczas powrotu do swojego kraju, Śląska i Małopolski. Te wydarzenia spowodowały, że monarchia piastowska praktycznie przestała istnieć.	9
III. WALKA O WŁADZĘ
9. Czy Kazimierz próbował odzyskać władzę w Polsce, jeśli tak to w jaki sposób?	Kazimierz I był się w niezwykle trudnym położeniu. Przebywał na wygnaniu, a ziemie polskie zostały zniszczone lub znajdowały się pod obcym panowaniem. Odnowiciel postanowił jednak zawalczyć o Polskę. W celu odzyskania władzy próbował pozyskać sojuszników. Zadbał o nawiązanie współpracy i utrzymanie przyjaznych stosunków z sąsiadami – Niemcami i Rusią.	10
10. Dlaczego sąsiedzi Polski udzielili jej wsparcia?	Sąsiedzi Polski (Niemcy oraz Ruś) mogli być niezadowoleni ze zmian, które nastąpiły w ówczesnym czasie na terenie naszego kraju. Władca Niemiec - Henryk III mógł obawiać się wzrostu siły Czech w regionie (w szczególności po zagarnięciu przez nich części Polski) i chcieć przywrócić korzystną dla Niemiec równowagę sił, poprzez wzmocnienie Polski i jednoczesne osłabienie Czech. Z kolei książę kijowski Jarosław I Mądry mógł obawiać się wzmocnienia państwa Miecława oraz ryzyka rozprzestrzeniania się buntów ludności, w tym reakcji pogańskiej na tereny swojego kraju. Obaj władcy zgodzili się zatem na współpracę z Polską.
11. Jakiego wsparcia udzielił Polsce cesarz Niemiec?	W 1039 r. Henryk III udzielił Kazimierzowi wsparcia militarnego w postaci 500 ciężkozbrojnych rycerzy niemieckich i obiecał również nienaruszalność zachodniej granicy Polski. W zamian za pomoc zobowiązał wprawdzie Kazimierza do oddania jemu hołdu, jednak pomimo tego był to sukces polskiego księcia, który zyskał sojusznika i ochronę zachodniej granicy Polski.	11
12. Jakiego wsparcia udzielił Polsce książę kijowski?	Książę kijowski Jarosław I Mądry udzielił wsparcia militarnego Polsce w przyszłych walkach z Miecławem. Potwierdzeniem sojuszu z Rusią był ożenek Kazimierza I z krewną Jarosława I - Marią Dobroniegą ok. 1041r. Mogła ona wyglądać tak jak na obrazku obok.	12
IV. POWRÓT KAZIMIERZA I ODNOWICIELA
13. W którym roku Kazimierza I powrócił do kraju?	Wielki powrót J Dzięki poparciu Niemiec, Kazimierz wrócił do kraju w roku 1039. Prawdopodobnie oprócz niemieckiej armii towarzyszyli mu wierni wojowie polscy.	13
14. Jakie polskie ziemie odzyskał Kazimierz I?	Kazimierz po wkroczeniu do Polski stopniowo próbował odzyskiwać utracone ziemie: 1.     W pierwszej kolejności siły księcia opanowały spustoszoną przez Czechów Wielkopolskę oraz Małopolskę. 2.     W 1047 r. Odnowiciel odzyskał Mazowsze – dzięki militarnemu wsparciu księcia kijowskiego pokonał ostatecznie Miecława. 3.     Prawdopodobnie odzyskał również wtedy (w 1047 r.) Pomorze Gdańskie, sprzymierzone wcześniej z Miecławem. 4.     W 1050 r. Kazimierz, po nieudanych wcześniej próbach, odebrał Czechom Śląsk.	14
15. Jaka była reakcja Czech na odzyskanie ziem przez Kazimierza?	Jak można przypuszczać, władca Czech nie był zadowolony z odzyskania ziem przez Kazimierza I. W szczególności Czechy rościły sobie prawo do Śląska. Brzetysław I zwrócił się w tej sprawie o pomoc do cesarza Niemiec - Henryka III.	15
16. W jaki sposób, gdzie i kiedy rozstrzygnięto spór z Czechami?	Interwencja władcy niemieckiego doprowadziła ostatecznie do rozstrzygnięcia sporu z Czechami. Niestety przyjęte rozwiązanie okazało się niezbyt korzystne dla Polski. W 1054 r. na zjeździe w Kwedlinburgu (w Niemczech) zdecydowano, że Śląsk przypadnie ostatecznie Polsce, ale… za cenę corocznego trybutu płaconego Czechom w wysokości 500 grzywien srebra i 30 grzywien złota (1 grzywna = ok. 200 gram). Na obecne czasy byłaby to wartość ok. 1 mln zł.	16 ;)
17. Odbudowa państwa polskiego przez Kazimierza I Odnowiciela.	Kazimierz I został obdarzony przydomkiem odnowiciela, który nadano mu nie bez przyczyny. Otóż, nasz książę usilnie zabiegał o odbudowę i wzmocnienie naszego państwa. Próbował tego dokonać między innymi w następujący sposób: 1.     Inwestował w odbudowę sieci grodów w Polsce, w tym Gniezna zniszczonego po najeździe czeskim w 1038 r. 2.     Podzielił kraj na jednostki administracyjne – prowincje (czyli swego rodzaju obecne województwa), w celu lepszego zarządzania państwem. Skupiały się one wokół ważniejszych grodów, tj. Kraków, Wrocław, Kruszwica itd. 3.     Przeniósł stolicę Polski do Krakowa, ponieważ Gniezno było zniszczone po najeździe czeskim. 4.     Zmienił system wynagradzania swoich poddanych, np. wojów. Zwykle otrzymywali oni od władcy w zamian za pełnioną służbę pieniądze, co obciążało książęcy skarbiec. Kazimierz wprowadził tzw. beneficjum, czyli zaczął nagradzać swoich poddanych ziemią lub stanowiskami urzędniczymi. W majątki ziemskie zaczęto wyposażać również duchownych. Doprowadziło to do tego, że kościół w Polsce, podobnie jak w innych europejskich państwach, wszedł w posiadanie ogromnych dóbr. Znaczne bogacenie się poszczególnych grup społecznych mogło negatywnie wpłynąć na status pozostałych, ale tą kwestię będziemy jeszcze poruszać w kolejnych rozdziałach. 5.     Poprzez przyznawanie praw i obowiązków wojownikom przyczynił się do tworzenia systemu prawnego. Uprawnienia i obowiązki rycerzy zaczęto nazywać prawem rycerskim.	17
V. KONIEC RZĄDÓW I PODSUMOWANIE
18. W którym roku zmarł Kazimierz I?	Kazimierz I Odnowiciel zmarł w 1058 r. w wieku 42 lat. Dokładnie nie są znane przyczyny jego śmierci. Jeden z kronikarzy napisał, że w związku z nieszczęśliwym wypadkiem, zapadł na chorobę, z którą walczył miesiąc.	18
19. Jak krótko można podsumować rządy Kazimierza I?	Kazimierz I Odnowiciel podczas swojego panowania intensywnie starał się przywrócić do istnienia państwo polskie. Nie tylko walczył o odzyskanie utraconych ziem, ale również przeprowadził wewnętrzne reformy, które miały na celu zapewnić sprawne działanie państwa. Historycy docenili podjęte przez niego starania i obdarzyli go przydomkiem Odnowiciela. Odbudowane przez niego państwo nazwali drugą monarchią piastowską.	19

 

 

 

Źródło (Uwaga! Materiały mogą być objęte prawem autorskim):

 

1.        Enya, Boadicea; youtube.com

2.        Opracowanie właśnie

3.        Opracowanie właśnie, podstawowa grafika – źródło: Internet

4.        Opracowanie właśnie, źródło zdjęć:  pl.wikipedia.org; www.pinakoteka.zascianek.pl;

5.        www.pinakoteka.zascianek.pl

6.        smakizpolski.com.pl/reakcja-poganska

7.        Źródło mapy: Internet, na mapie dokonano własnych oznaczeń

8.        Źródło mapy: Internet, na mapie dokonano własnych oznaczeń

9.        Źródło mapy: Internet, na mapie dokonano własnych oznaczeń

10.    Opracowanie właśnie, źródło grafiki: Internet

11.    Rysunek rycerzy: źródło Internet

12.    wladcy.myslenice.net.pl

13.    Clannad - Robin (The Hooded Man), www.youtube.com

14.    Źródło mapy: Internet, na mapie dokonano własnych oznaczeń

15.    Źródło mapy: Internet, na mapie dokonano własnych oznaczeń

16.    Opracowanie grafiki właśnie, inspiracja Internet

17.    infobud.pl; opracowanie własne;  pl.wikipedia.org; graficzek.wordpress.com; Internet 

18.    Opracowanie właśnie, Podstawowa grafika – źródło: Internet

19.    T-Raperzy znad Wisły, youtube.com, 

 

Ten blog ma charakter niekomercyjny. Powstał na podstawie dostępnych informacji w sieci i własnej wiedzy. W przypadku wykrycia ewentualnych nieścisłości zostaną one niezwłocznie poprawione.